Welkom! Begin hier.

Kyk wat hierdie blog “Bybelverskille” jou bied, en hoe jy dit kan gebruik. Ek konsentreer op die NT maar hanteer ook enkele OT verskille soos Ps. 7:13. Ek fokus op die 1933/53 Ou Afrikaanse Vertaling teenoor die 1983 Nuwe Vertaling met enkele verwysings na die “Bybel vir Almal”, die NLV en die verwagte “Die Bybel, ‘n Direkte Vertaling” van 2016. Aflaaibare pdf’s van laasgenoemde is beskikbaar by: http://www.nuwekerkbybel.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=48&Itemid=55

Continue reading

Posted in Uncategorized | 3 Comments

98 Die “Stoel van Moses” Mat.23:2

98 Stoel van Moses, Mat.23:2

Somtyds het ‘n sin of frase ‘n direkte konkrete betekenis. “Poleer asseblief daardie stoel.” Elkeen verstaan dat ons praat van iets waarop mens sit.

Somtyds het ‘n sin egter ‘n simboliese of figuurlike betekenis. “Meneer, in die hofsaal mag jy nie direk met die regter praat nie. Jy moet die stoel aanspreek.” Niemand sal dink hy moet met een of ander stoel praat nie, selfs nie eens die persoon wat in die stoel sit nie, maar nou gaan dit om die hele regstelsel en regulasies wat in daardie staat van krag is. Continue reading

Posted in Konteks, Verstaanbaarheid van Vertalings | 2 Comments

97 Irenaeus se Nuwe Testament

Julle moet jul vyande liefhê.

Irenaeus (±135 – 202 n.C.) was ‘n student van Polikarpos wat weer deur Johannes die Apostel self onderrig is. Hierdie besondere man was in sy latere jare die tweede biskop van Lugdunum (Lyons) in Gallië (Frankryk). Sy boeke, veral Adversus Haereses (Teen Vals Leringe) het ‘n belangrike rol gespeel in die begin van die ontwikkeling van die Christelike leer en interpretasie van die Nuwe Testament. Hy het sterk teen die gnostiese bewegings van sy tyd opgetree, veral teen Markion wat die Evangelie van Lukas na sy eie smaak en interpretasie verander het. In 177 n.C. het hy in Rome die Montaniste aangevat wat beweer het dat hulle ‘n geheime mondelingse oorlewering direk van Jesus ontvang het. Hierteenoor beklemtoon Irenaeus die rol van die biskoppe van wie die meeste teruggevoer kan word tot direkte onderrig deur die apostels. Húlle kan die Woord korrek uitlê en toepas. Verder beklemtoon hy die tradisie wat in en deur die Kerk bewaar en voortgesit word. Sy hoof klem is egter die deurslaggewende belang van die Bybelse geskrifte self. Hy beklemtoon die boeke wat ons vandag ken as die Nuwe Testament. Continue reading

Posted in Antieke Vertalings, Harmoniëring, Kerkvaders | 2 Comments

96 Die Jesus se Vrou Vervalsing

96 Die Jesus se Vrou Vervalsing.

Ter wille van die wye belangstelling en wye dekking wat die sogenaamde Jesus se Vrou – Fragment geniet het, plaas ek hierdie artikel wat in die New York Times verskyn het. Dit is verblydend dat die Here ons geseën het met geleerde kenners en betroubare wetenskaplike metodes om ons te bewaar van vervalsings wat ons geloof sou kon skade doen. Veral wanneer daar daar steeds nuwe fragmente ontdek word. Continue reading

Posted in Antieke Vertalings, Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Papirus | Leave a comment

95 Mengsel of Rol Mirre, Johannes 19:39

95 Mengsel of rol mirre, Joh.19:39
In Johannes 19:39 vind ons in die manuskripte drie verskillende woorde van wat Nikodemus nou eintlik saamgeneem het om Jesus se liggaam te versorg. Wanneer daar variante ter sprake is, gee die United Bible Societies ‘n evaluering aan hulle keuse. ‘n A dui op absolute sekerheid, terwyl ‘n D sou aandui dat daar net soveel gewig vir hul keuse sou bestaan, as daar teen. Hulle ken ‘n C toe aan hul keuse in hierdie geval. “C: there is a considerable degree of doubt whether the text or the apparatus contains the superior reading”. Dit is waarvan ek hou – waarvoor ek groot waardering en respek het. ‘n Hele span, wat ten spyte van hul hoë geleerdheid, en hul insig in al die manuskripte voor hulle, en hul kennis van die kultuurgebruike van daardie tyd, reguit sê dat hulle baie onseker is oor watter een van die drie woorde wat in manuskripte voorkom, die oorspronklike woord sou wees wat Johannes neergeskryf het. En ek is soms so absoluut oortuig dat my keuse die regte een is! Waarop grond ek my sekerheid? Kom die Heilige Gees vir my absolute duidelikheid gee, en nie vir hierdie kosbare kinders van die Here nie? Hulle wat elke dag worstel om aan die gelowiges die Woord onveranderd en onvervals deur te gee? Of is my sekerheid net maar gebaseer op dit waaraan ek gewoond is? Of is ek maar net besig om te spring waar engele versigtig is om ‘n treetjie te gee? Continue reading

Posted in Aleksandrynse Tekstipe, United Bible Societies Teks | Leave a comment

94. Hoe ontstaan ‘n harmoniërings verandering? Matteus 20;22-23

94 Hoe ontstaan ‘n harmoniërings verandering? Matteus 20;22-23

Het jy al ‘n vers in die Bybel gelees en dan sommer aangevoel dat hier iets kortkom?

Stel jou voor jy is ‘n monnik wat in die middeleeue in ‘n koue kloosterkamertjie besig is om Matteus te kopieer. Jy kom by die deel waar Johannes en Jakobus se moeder Jesus versoek het dat haar seuns links en regs van Hom moet sit. En by die lees van Jesus se antwoord, weet jy sommer dat Hy meer gesê as wat hier in jou bronkopie staan. Hy het mos nie net oor die beker wat Hy sou drink gepraat nie, maar ook oor die doop waarmee Hy gedoop sou word! En hier in die bronkopie wat jy kopieer staan net: “Maar Jesus antwoord en sê: Julle weet nie wat julle vra nie. Kan julle die beker drink wat Ek aanstons gaan drink? Hulle sê vir Hom: Ons kan. En Hy sê vir hulle: Dis waar, my beker sal julle drink; maar om te sit aan my regter – en aan my linkerhand berus nie by My om te gee nie, maar is vir hulle vir wie dit deur my Vader berei is.” Jesus het mos by hierdie geleentheid ook van die doop waarmee Hy gedoop gaan word, gepraat! Continue reading

Posted in Betroubaarheid van Teks, Textus Receptus, Verskille: Beoordelingsfoute, Verskille: Geheue | 1 Comment

93 Moenie my aanraak nie. Joh.20:17

Aanraak Joh.20:17

In hierdie plasing wil ek op twee belangrike stappe in die vertalingsproses wys. Eerstens om te bepaal watter woord in die oorspronklike outografie staan, en tweedens hoe om te bepaal watter betekenis hierdie woord wil oordra. Ons kyk na ‘n voorbeeld uit Johannes 20:17.

1. Watter woord? In enige taal vind mens woorde wat min of meer dieselfde betekenis het. In Joh.20:17 gebruik Jesus die woord hapto om te sê dat daar nie fisiese kontak tussen Hom en Maria moes wees nie, want Hy het nog nie opgevaar na die Vader toe nie. Gestel sekere manuskripte het in plaas van hapto,  die woord psylafao gebruik, (Heb 12:18: “Want julle het nie gekom by ‘n tasbare berg nie…”) en ander manuskripte weer tigys (Heb.11:28: “…sodat die verderwer hulle eersgeborenes nie sou aanraak nie.”) Dan moes die Bybelvertaler eers bepaal watter een van hierdie drie woorde die grootste moontlikheid het om oorspronklik te wees wat Johannes neergeskryf het. Hiervoor word ‘n erkende wetenskaplike proses gebruik wat algemeen aanvaar word. Ek bespreek hierdie proses meer volledig in my blogplasing 26: “beoordeling van variasies.” Continue reading

Posted in Betroubaarheid van Teks, Dinamies Ekwivalente Vertaling, Direkte Vertaling | 1 Comment

92. Die Gees was nog nie. Joh. 7:39

92. Die Gees was nog nie. Joh. 7:39
Wat doen mens indien die bronmanuskrip wat jy moet kopieer, ‘n sinsnede bevat wat tot misverstand aanleiding kan gee? Kopieer jy maar net en laat God daaroor waak? Of voeg jy ‘n logiese woordjie by? Dit is die probleem waarmee heelwat kopieerders gekonfronteer was met Joh. 7:39. In die oudste manuskripte staan daar geskrywe: “As iemand dors het, laat hom na My toe kom en drink! Hy wat in My glo, soos die Skrif sê: strome van lewende water sal uit sy binneste vloei. En dit het Hy gesê van die Gees wat dié sou ontvang wat in Hom glo; want die Gees was nog nie, omdat Jesus nog nie verheerlik was nie.” (Joh. 7:38-39) Hierdie woorde kan aanleiding gee tot verwarring en misverstand. Johannes kon tog nie bedoel dat die Gees nog nie bestaan het nie, want Genesis een bevestig tog reeds in vers twee dat die Gees op die waters gesweef het. Ook kon hy nie bedoel dat die Gees nie met Jesus was nie, want Johannes die Doper het immers self getuig dat hy die Heilige Gees soos ‘n duif op Jesus sien neerdaal en op hom bly. (Joh. 1:32)
In die evangelie moes Johannes na die uitstorting van die Heilige Gees op Pinksterdag verwys het. Maar dit staan nie daar geskrywe nie. En om hier ‘n moontlike verwarring te probeer uitskakel, het sommige kopieerders hul eie aanpassings gemaak. Dit is waarom daar in manuskripte sewe variasies bestaan. Continue reading

Posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Hantering van Verskille, Verskille: Uitbreiding van die teks | 1 Comment

91 Alles my geoorloof? 1 Kor.6:12

91 Alles my geoorloof? 1 Kor.6:12

Glo Paulus werklik dat hy die reg het om letterlik enigiets te doen? Werklik? Enigiets? Is dit Paulus se oortuiging dat die vryheid in Christus ‘n gelowige die reg gee om enige lewenswyse aan te hang en uit te leef? En dit net nadat hy gesê het dat mense wat sekere lewenswyses aanhang, nie “die koninkryk van God sal beërwe nie.” (“Geen hoereerders of afgodedienaars of egbrekers of wellustelinge of sodomiete of diewe of gierigaards of dronkaards of kwaadsprekers of rowers.” 1Kor. 6:10)

Volgens die 1933/53 – Ou Afrikaanse Vertaling lyk dit asof Paulus beslis oortuig is dat alles hom geoorloof is. Weerspreek Paulus homself dan? Dit lyk asof hierdie die gaping is wat baie huidige gelowiges en selfs baie predikante gebruik om uit die lys van vers tien sekere lewenswyses te regverdig! “Alles is my geooroof, mits dit nuttig is, en dit my nie oorheers nie, en dit inpas by my biologiese behoeftes. Dan is letterlik alles my as Chrisen geoorloof!” Maar was dit werklik Paulus se oortuiging?

Die 1983 – Vertaling skryf woorde by wat gladnie in die Grieks voorkom nie. Dit is om te verseker dat mens nie hierdie oortuiging aan Paulus sal heg nie, maar dat hy stellings wat mense aangaande die Christelike geloof maak, aanspreek. Hulle voeg tot die Woord by: “Daar is mense wat sê…”  en: “… hulle sê ook…” Beteken dit dat God die plae waarvan Openbaring skrywe, volgens Openbaring 22:18 by hierdie vertalers sal byvoeg? Continue reading

Posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Direkte Vertaling, Konteks, Verstaanbaarheid van Vertalings | 1 Comment

90 Was Jesus Heilig gebore, of Heilig genoem? Lukas 1;35

Was Jesus Heilig gebore, of Heilig genoem? Lukas 1;35

Waar mens ‘n komma plaas, kan soms ‘n groot verskil in die betekenis van ‘n sin maak. In Lukas 1:35 het ons so ‘n voorbeeld. Ek haal aan uit die “Interliniêre Bybel” (Die woorde wat telkens in ‘n krulhakie staan, is die vertaling van ‘n enkele woord in Grieks).

“Daarom ook {die een wat gebore word}, heilig, {hy sal genoem word} Seun van God

Die woord “heilig” wat donker en onderstreep is, kan grammatikaal met die voorafgaande donker woorde verbind, nl. {die een wat gebore word}.  Dan sou dit direk vertaal kon word as: “Daarom sal die Heilige wat gebore gaan word, genoem word ‘Seun van God’”

Die woord “heilig” kan egter grammatikaal net so goed met die opvolgende woorde in donker, verbind, nl. {Hy sal genoem word}. Vertaal ons dit direk, kry ons: “Daarom sal die Een wat gebore word, “heilig” genoem word, die Seun van God”.

Hierdie twee moontlikhede sien ons in die verskil tussen die Ou Afrikaanse Vertaling, en die Nuwe Afrikaanse Vertaling: Continue reading

Posted in Betroubaarheid van Teks, Hantering van Verskille, Konteks | Leave a comment

89 Hoofletters of nie?

Hoofletters of nie?

Dit is gebruik by baie Christene om teen die normale taalreëls in, voornaamwoorde wat na Jesus of God verwys, in hoofletters te skryf. Hoewel dit dikwels nie ‘n probleem veroorsaak nie, is daar tog gevalle waar mens die aangeleentheid nugter moet bekyk. Ons moet die beginsel daaragter verstaan. Ek verduidelik dit met ‘n kontemporêre voorbeeld:

‘n Joernalis voer ‘n gesprek met iemand wat hy nie ken nie. Hier is wat gebeur het: Continue reading

Posted in Evaluering: maatstawwe, Verstaanbaarheid van Vertalings | Leave a comment