Welkom! Begin hier.

Kyk wat hierdie blog “Bybelverskille” jou bied, en hoe jy dit kan gebruik. Ek konsentreer op die NT maar hanteer ook enkele OT verskille soos Ps. 7:13. Ek fokus op die 1933/53 Ou Afrikaanse Vertaling teenoor die 1983 Nuwe Vertaling met enkele verwysings na die “Bybel vir Almal”, die NLV en die verwagte “Die Bybel, ‘n Direkte Vertaling” van 2016. Aflaaibare pdf’s van laasgenoemde is beskikbaar by: http://www.nuwekerkbybel.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=48&Itemid=55

Continue reading

Posted in Uncategorized | 3 Comments

94. Hoe ontstaan ‘n harmoniërings verandering? Matteus 20;22-23

94 Hoe ontstaan ‘n harmoniërings verandering? Matteus 20;22-23

Het jy al ‘n vers in die Bybel gelees en dan sommer aangevoel dat hier iets kortkom?

Stel jou voor jy is ‘n monnik wat in die middeleeue in ‘n koue kloosterkamertjie besig is om Matteus te kopieer. Jy kom by die deel waar Johannes en Jakobus se moeder Jesus versoek het dat haar seuns links en regs van Hom moet sit. En by die lees van Jesus se antwoord, weet jy sommer dat Hy meer gesê as wat hier in jou bronkopie staan. Hy het mos nie net oor die beker wat Hy sou drink gepraat nie, maar ook oor die doop waarmee Hy gedoop sou word! En hier in die bronkopie wat jy kopieer staan net: “Maar Jesus antwoord en sê: Julle weet nie wat julle vra nie. Kan julle die beker drink wat Ek aanstons gaan drink? Hulle sê vir Hom: Ons kan. En Hy sê vir hulle: Dis waar, my beker sal julle drink; maar om te sit aan my regter – en aan my linkerhand berus nie by My om te gee nie, maar is vir hulle vir wie dit deur my Vader berei is.” Jesus het mos by hierdie geleentheid ook van die doop waarmee Hy gedoop gaan word, gepraat! Continue reading

Posted in Betroubaarheid van Teks, Textus Receptus, Verskille: Beoordelingsfoute, Verskille: Geheue | Leave a comment

93 Moenie my aanraak nie. Joh.20:17

Aanraak Joh.20:17

In hierdie plasing wil ek op twee belangrike stappe in die vertalingsproses wys. Eerstens om te bepaal watter woord in die oorspronklike outografie staan, en tweedens hoe om te bepaal watter betekenis hierdie woord wil oordra. Ons kyk na ‘n voorbeeld uit Johannes 20:17.

1. Watter woord? In enige taal vind mens woorde wat min of meer dieselfde betekenis het. In Joh.20:17 gebruik Jesus die woord hapto om te sê dat daar nie fisiese kontak tussen Hom en Maria moes wees nie, want Hy het nog nie opgevaar na die Vader toe nie. Gestel sekere manuskripte het in plaas van hapto,  die woord psylafao gebruik, (Heb 12:18: “Want julle het nie gekom by ‘n tasbare berg nie…”) en ander manuskripte weer tigys (Heb.11:28: “…sodat die verderwer hulle eersgeborenes nie sou aanraak nie.”) Dan moes die Bybelvertaler eers bepaal watter een van hierdie drie woorde die grootste moontlikheid het om oorspronklik te wees wat Johannes neergeskryf het. Hiervoor word ‘n erkende wetenskaplike proses gebruik wat algemeen aanvaar word. Ek bespreek hierdie proses meer volledig in my blogplasing 26: “beoordeling van variasies.” Continue reading

Posted in Betroubaarheid van Teks, Dinamies Ekwivalente Vertaling, Direkte Vertaling | 1 Comment

92. Die Gees was nog nie. Joh. 7:39

92. Die Gees was nog nie. Joh. 7:39
Wat doen mens indien die bronmanuskrip wat jy moet kopieer, ‘n sinsnede bevat wat tot misverstand aanleiding kan gee? Kopieer jy maar net en laat God daaroor waak? Of voeg jy ‘n logiese woordjie by? Dit is die probleem waarmee heelwat kopieerders gekonfronteer was met Joh. 7:39. In die oudste manuskripte staan daar geskrywe: “As iemand dors het, laat hom na My toe kom en drink! Hy wat in My glo, soos die Skrif sê: strome van lewende water sal uit sy binneste vloei. En dit het Hy gesê van die Gees wat dié sou ontvang wat in Hom glo; want die Gees was nog nie, omdat Jesus nog nie verheerlik was nie.” (Joh. 7:38-39) Hierdie woorde kan aanleiding gee tot verwarring en misverstand. Johannes kon tog nie bedoel dat die Gees nog nie bestaan het nie, want Genesis een bevestig tog reeds in vers twee dat die Gees op die waters gesweef het. Ook kon hy nie bedoel dat die Gees nie met Jesus was nie, want Johannes die Doper het immers self getuig dat hy die Heilige Gees soos ‘n duif op Jesus sien neerdaal en op hom bly. (Joh. 1:32)
In die evangelie moes Johannes na die uitstorting van die Heilige Gees op Pinksterdag verwys het. Maar dit staan nie daar geskrywe nie. En om hier ‘n moontlike verwarring te probeer uitskakel, het sommige kopieerders hul eie aanpassings gemaak. Dit is waarom daar in manuskripte sewe variasies bestaan. Continue reading

Posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Hantering van Verskille, Verskille: Uitbreiding van die teks | 1 Comment

91 Alles my geoorloof? 1 Kor.6:12

91 Alles my geoorloof? 1 Kor.6:12

Glo Paulus werklik dat hy die reg het om letterlik enigiets te doen? Werklik? Enigiets? Is dit Paulus se oortuiging dat die vryheid in Christus ‘n gelowige die reg gee om enige lewenswyse aan te hang en uit te leef? En dit net nadat hy gesê het dat mense wat sekere lewenswyses aanhang, nie “die koninkryk van God sal beërwe nie.” (“Geen hoereerders of afgodedienaars of egbrekers of wellustelinge of sodomiete of diewe of gierigaards of dronkaards of kwaadsprekers of rowers.” 1Kor. 6:10)

Volgens die 1933/53 – Ou Afrikaanse Vertaling lyk dit asof Paulus beslis oortuig is dat alles hom geoorloof is. Weerspreek Paulus homself dan? Dit lyk asof hierdie die gaping is wat baie huidige gelowiges en selfs baie predikante gebruik om uit die lys van vers tien sekere lewenswyses te regverdig! “Alles is my geooroof, mits dit nuttig is, en dit my nie oorheers nie, en dit inpas by my biologiese behoeftes. Dan is letterlik alles my as Chrisen geoorloof!” Maar was dit werklik Paulus se oortuiging?

Die 1983 – Vertaling skryf woorde by wat gladnie in die Grieks voorkom nie. Dit is om te verseker dat mens nie hierdie oortuiging aan Paulus sal heg nie, maar dat hy stellings wat mense aangaande die Christelike geloof maak, aanspreek. Hulle voeg tot die Woord by: “Daar is mense wat sê…”  en: “… hulle sê ook…” Beteken dit dat God die plae waarvan Openbaring skrywe, volgens Openbaring 22:18 by hierdie vertalers sal byvoeg? Continue reading

Posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Direkte Vertaling, Konteks, Verstaanbaarheid van Vertalings | 1 Comment

90 Was Jesus Heilig gebore, of Heilig genoem? Lukas 1;35

Was Jesus Heilig gebore, of Heilig genoem? Lukas 1;35

Waar mens ‘n komma plaas, kan soms ‘n groot verskil in die betekenis van ‘n sin maak. In Lukas 1:35 het ons so ‘n voorbeeld. Ek haal aan uit die “Interliniêre Bybel” (Die woorde wat telkens in ‘n krulhakie staan, is die vertaling van ‘n enkele woord in Grieks).

“Daarom ook {die een wat gebore word}, heilig, {hy sal genoem word} Seun van God

Die woord “heilig” wat donker en onderstreep is, kan grammatikaal met die voorafgaande donker woorde verbind, nl. {die een wat gebore word}.  Dan sou dit direk vertaal kon word as: “Daarom sal die Heilige wat gebore gaan word, genoem word ‘Seun van God’”

Die woord “heilig” kan egter grammatikaal net so goed met die opvolgende woorde in donker, verbind, nl. {Hy sal genoem word}. Vertaal ons dit direk, kry ons: “Daarom sal die Een wat gebore word, “heilig” genoem word, die Seun van God”.

Hierdie twee moontlikhede sien ons in die verskil tussen die Ou Afrikaanse Vertaling, en die Nuwe Afrikaanse Vertaling: Continue reading

Posted in Betroubaarheid van Teks, Hantering van Verskille, Konteks | Leave a comment

89 Hoofletters of nie?

Hoofletters of nie?

Dit is gebruik by baie Christene om teen die normale taalreëls in, voornaamwoorde wat na Jesus of God verwys, in hoofletters te skryf. Hoewel dit dikwels nie ‘n probleem veroorsaak nie, is daar tog gevalle waar mens die aangeleentheid nugter moet bekyk. Ons moet die beginsel daaragter verstaan. Ek verduidelik dit met ‘n kontemporêre voorbeeld:

‘n Joernalis voer ‘n gesprek met iemand wat hy nie ken nie. Hier is wat gebeur het: Continue reading

Posted in Evaluering: maatstawwe, Verstaanbaarheid van Vertalings | Leave a comment

88 Wie het julle verhinder om die waarheid gehoorsaam te wees?

Wie het julle verstand benewel? Galasiërs 3:1
Daar is sekere waarhede wat ons letterlik na elke vers in die Bybel kan invoeg, soos “want sy goedertierenheid is tot in ewigheid” wat na elkeen van die 26 stellings van Ps. 136 aangetref word. Die oproep “…om die waarheid gehoorsaam te wees…” is ook so ‘n stelling. Dit kan na feitlik elke stelling in die Bybel ingevoeg word en nie as “verkeerd” of “vals” bestempel word nie. Maar is dit nodig om so ‘n stelling by meer plekke in te voeg as wat God dit laat neerskryf het?
Daar is ook verse wat op die oog af lyk of die tweede deel daarvan nie neergeskryf is nie, of dat dit dalk per ongeluk weggeval het. Vind mens dan ‘n paar verse verder ‘n stelling wat in sekere opsigte met hierdie “halwe stelling” ooreenstem, kan dit maklik gebeur dat iemand kon besluit om die “halwe stelling” aan te vul en so te “korregeer”. Is dit wat moontlik in die eerste vers van Galasiërs drie gebeur het? Continue reading

Posted in Betroubaarheid van Teks, Evaluering: maatstawwe, Harmoniëring | Leave a comment

87 Neem jou kruis op. Markus 10:21

87 Neem jou kruis op. Markus 10:21

Wou Jesus ‘n probleem in die ryk jongman aanspreek, of vir hom die eise vir volgelingskap uitspel? Het Jesus aan hom een vereiste gestel, of twee? Moes hy net van sy vertroue op sy aardse besittings en rykdom afsien, of het Jesus ook die eis gestel om die kruis op te neem?

Dit is die vrae wat na vore kom in hierdie studie oor ‘n verskil tussen die ouer vertalings van die Bybel en moderne vertalings. Continue reading

Posted in Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Evaluering: maatstawwe, Interne Maatstawwe (Gegewens), Intrinsieke maatstawwe (kriteria), Verskille: Geheue | Leave a comment

86 “Weer gebore” of “van Bo gebore” Joh. 3:3

“Weer gebore” of “van Bo gebore”? Joh. 3:3

Somtyds het ‘n woord meer as een betekenis-klemtone. In Johannes 3:3 sê Jesus dat iemand wat nie aan ‘n bepaalde voorwaarde voldoen nie, nie die Koninkryk van God sal “sien” nie. Jesus bedoel dit natuurlik nie visueel nie, maar dat so iemand nie sal “ingaan” nie. In Afrikaans dra die woord “sien” ook die selfde betekenisse as in Grieks. Ons verstaan presies dieselfde as wat die eerste lesers ook in die Grieks sou verstaan het.

Maar dit is nie altyd die geval nie. Die voorwaarde waaraan ‘n mens moet voldoen, is juis so ‘n geval. Die Griekse woord “anōthen” wat daar gebruik word, dra twee klemtone wat nie in Afrikaans met een woord herhaal kan word nie. Dit kan verstaan word as: “Weer gebore” of “van Bo gebore”. In so ‘n geval is die vertaler genoodsaak om ‘n keuse te maak.

Wat het Jesus bedoel? Moet ‘n mens “weer gebore” word, of “van Bo gebore” word om die Koninkryk van God binne te gaan?
Continue reading

Posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Intrinsieke maatstawwe (kriteria), Woorde met dubbel betekenis | 7 Comments

85. ‘n Suster as vrou op jou reise saamneem?

85. Suster as vrou? 1Kor. 9:5

Wat sou dit beteken om ‘n suster as vrou op jou reise saam te neem?

1933/53 Ou Afrikaanse Vertaling: “Het ons dan geen reg om ‘n suster as vrou met ons rond te neem net soos die ander apostels en die broers van die Here en Céfas nie?”

1983 Nuwe Afrikaanse Vertaling: “Het ons nie selfs die reg om sy vrou wat ‘n gelowige is, op reis saam te neem soos ook ander apostels en die Here se broers en Sefas nie?”

Bybel vir almal: “Elkeen van ons mag sy vrou saamneem, en die gemeentes moet vir hulle sorg.”

In hierdie betrokke sin word twee selfstandige naamwoorde naas mekaar geplaas (suster, eggenote) sodat die een die ander nader bepaal. Dit is ‘n algemene Griekse grammatikale vorm soos ook in Mat. 1:18 “Die geboorte van Jesus Christus…)” waar die tweede selfstandige naamwoord die eerste bepaal, nl. “Jesus, wat die Christus, dit is die Gesalfde is.” In die vers onder bespreking moet bepaal word watter selfstandige naamwoord die primêre is. Pleit Paulus om ‘n suster saam te neem wat ‘n eggenote is, of ‘n eggenote wat ‘n suster is? Continue reading

Posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Direkte Vertaling, Konteks, Verstaanbaarheid van Vertalings | Leave a comment