14. Oorsake vir Verskille.

Die Oorsake vir Variasies.

Met groot sorg, moeite en harde werk is elke kopie gemaak. Die kopieerder het daarna gestreef om sy kopie foutloos te maak. Omdat kopieerders vroeg reeds agtergekom het dat daar variasies in afskrifte van die Nuwe Testamentiese dokumente bestaan het, het hulle gewoonlik probeer om meer as een manuskrip as bron te gebruik om hul afskrif van te maak. Gewoonlik is die werk van die kopieerder ook deur ‘n opsigter nagegaan en korreksies aangebring voordat die dokument die kopieersentrum verlaat het. Enige noodsaaklike regstellings is dadelik aangebring. So is alles in die stryd gewerp om te verseker dat die kopie sonder enige afwyking van die oorspronklike is.

Ten spyte van al die voorsorg het menslike foute nogtans ingesluip wat variasies, “korreksies” en selfs growwe foute tot gevolg gehad het. Variasies kom voor in alle handgeskrewe dokumente.

Ons let op enkele algemene foute wat variasies veroorsaak het.

Onbedoelde veranderinge.

Dit is foute wat toevallig ingesluip het en waarvan die kopiëerder self nie bewus was nie.

1. Foute as gevolg van verkeerd sien.

(a) In die Unsiale lettertipe lyk sommige Griekse letters baie na mekaar en kan maklik verwar word. Veral twee letters wat naby mekaar geskrywe is, kan as een letter gesien word. Dit gebeur maklik in handgeskrewe materiaal, veral as die kopieerder aan astigmatisme ly, of die bronteks verslete is of die vorige skrywer nie duidelik geskryf het nie.  Ek bied ‘n voorbeeld in die unsiale of “hoofletterskrif” wat algemeen tot 900nC. gebruik is.

Letters wat maklik verwar word, is die volgende:

Alfa, Delta en Lambda. (A-D-Λ);

Sigma, Epsilon, Theta en Omicron. (ς-Є-θ-O);

Gamma, Pi en Tau. (Γ-Γ-Π-Τ);

Twee Lambdas gesien as ‘n Mu.  (Λ-Λ-M);

Lambda en Jota gesien as ‘n Nu. (Λ-Ι-N);

Ek plaas letters geneem uit die volkome leesbare Kodeks Sinaïtikus om te verduidelik:Voorbeeld:

2Pet.2:18. Hier het ‘n verwarring tussen ‘n Nun en Tau (NT) en ‘n Lambda, Jota en Gamma (ΛΙΓ) in sommige geskrifte voorgekom.

Die woord “ontōs” (ONTως) =”Really”, werklik, verseker, waarlik.

is verwar met: oligōs (OΛIΓως) ”Scarcely”, net-net, sopas, pas.      Weereens Letters geneem uit die Sinaïtikus:  (Hou in gedagte dat die bronkopie moontlik verslete of in onduidelike letters geskryf kon wees, of letters baie naby aan mekaar geskrywe kon wees. Ek vertrou u sien die moontlikheid raak.)

Dit het veroorsaak dat die teks verskillende betekenisse kan hê:

AOV: “…verlok hulle deur begeerlikhede van die vlees en ongebonden­heid dié wat waarlik die mense ontvlug het wat in dwaling wandel.”

ANV: “Met wellus en losbandigheid verlei hulle dié mense wat ­pas vrygekom het uit die kring van die mense wat op dwaalweë verkeer.”

Die vraag is; word mense wat ‘n grondige besluit geneem het verlei, of word mense wat pas tot bekering gekom het, verlei?

Die teksgetuies is ons belangrikste norm. Die eeu waarin die manuskrip geskryf is, word in hakies gegee.

“ontōs” (waarlik) word gerugsteun deur Sinaiticus (IV), Ephraemi (V), Cyprius (IX) en Porphyrianus (IX), verskeie ander manuskripte. Slegs die Armeniaanse vertaling steun hierdie betekenis.

“oligōs” (so pas) kom voor in p72 (III), Vaticanus (IV), Alexandrinus (V) en Atous Laurae (VIII) asook verskeie latere manuskripte. Die meeste ou vertalings soos oud Latyn, die Vulgaat, die Siriese, Koptiese en Ethiopiese vertalings steun almal hierdie betekenis. Wat ook van belang is, is dat hierdie vertalings oor ‘n wye gebied ontstaan het. Hulle kon dus nie uit dieselfde bronteks vertaal gewees het nie.

Beide die ouderdom van die manuskripte, asook die wye verspreiding van die ou vertalings laat die tweede moontlikheid swaarder weeg; “oligōs” sopas of pas.

Wanneer vertalers vandag ‘n keuse moet maak, neem hulle soveel moontlik inligting in ag. In hierdie geval is die manuskript-bewyse en antieke vertalings van groot belang. Verder word die moontlikheid van ‘n fout deur kopieerders in ag geneem. Ten laaste word ook gekyk na wat moontlik binne die konteks die beste moontlike keuse sou wees. Sou mense wat lank gelede Christene geword het en daarom “waarlik” gelowig is, verlei kon word, of sou dit eerder die mense wees wat “pas” tot geloof gekom het wat verlei sou kon word?

Volgens al hierdie kriteria val die keuse eerder op “oligōs”, sopas of pas.

Ek vertrou dat u hierdie voorbeeld interessant en leersaam gevind het. Dit beklemtoon die uiters delikate en verantwoordelike werk van die vertaler om die Woord van God suiwer aan ons te bring. Die vertaler mag nie maar sommer ‘n manuskrip aanvaar net omdat ‘n drukker daardie manuskrip 500 jaar gelede gebruik het, sonder om van die variasies te weet!

Bid gedurig ook vir ons vertalers!

Seën!

Herman.

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Verskille: Verkeerd sien. Bookmark the permalink.

10 Responses to 14. Oorsake vir Verskille.

  1. Hans Matthysen says:

    Herman, sou ons nou met die Bybel vertalers van die Jahowa Getuies praat, sou ons ook sinvolle argumente van hulle kry. Foute sluip toevallig in waarvan vertalers van deesdae self nie bewus was nie of, is dit omdat hulle nie die werklike boodskap in die teks verstaan nie? Omdat die mense moontlik in die ou tyd foute gemaak het, is dit sekerlik so dat vertalers van vandag ook gaan foute maak. Die saak van “keuse” is moontlik juis die oorsaak van dogmatiese vertalings.
    In 2 Pet. 2 v 18, sou waarlik die beste keuse gewees het en omdat daar ‘n komma uitgelaat is voor die woord “die”, in die O V, is daar blykbaar verwarring. “Waarlik” is in die sin van “rein” (clean). Ek sou gesê het, “die wat waarlik die mense ontvlug het wat in dwaling wandel. Ek moes nou ‘n ou engelse vertaling raadpleeg om te probeer verstaan wat daar gesê en bedoel word. Die woord keuse “sopas” maak ook sin en tog verskil dit hemelsbreed met die engelse teks se O V.
    MY vraag is wel, verlok hulle net die wat sopas van die dwaling bekeer het of ander ook? Ek sou sê ander ook wat moontlik lankal bekeer het.

  2. Hans,
    Baie dankie vir jou vinnige reaksie en belangrike antwoord.

    Die saak wat jy op die tafel sit i.v.m. “keuse” is juis die uiters intense saak waarmee ons as volgelinge van Jesus te doen het. Ons wil graag die Woord van God hê voordat mense daarmee gepeuter het en ons begin dwing het in die maak van “keuses”.
    Ek stem met jou saam oor jou toelassing van 2Pet.2:18. Albei die groepe, dié wat pas tot bekering gekom het, èn die wat al lankal Jesus volg (en dalk nou op hulle louere rus), kan verlei word! Maar dit is juis die punt. Indien ons weet wat God oorspronklik laat neerskryf het, kan ons van daar af die Woord interpreteer en toepas. Dis mos die kern van die werk van die predikant! Maar as ons nie weet wat oorspronklik is en wat reeds iemand anders se interpretasie of “toepassing” is nie, kan ons net verder borduur op andere se borduursels.

    Wanneer ons genoodsaak is om ander vertalings te raadpleeg, sit ons weer met die vraag: Is daardie vertaling ‘n vertaling van wat God oorspronklik laat neerskryf het, of is daardie vertaling ‘n vertaling van iemand se interpretasie, of iemand se verkeerdlees van Griekse letters wat verwar kan word?
    Op die ou end moet die Woord en ons bestudering daarvan ons nader aan God bring sodat ons die influistering van die Heilige Gees beter kan onderskei. Die kern is tog om ‘n lewende verhouding met ons Vader te hê!

    Hans, ek waardeer jou saamdink en saamworstel en saambid om by die kern van God se Woord uit te kom! Baie dankie!

    Dit gaan om die eer van God!

  3. Pingback: 14.1 Sinaitikus; Regstelling | Bybelverskille

  4. Pingback: Bybelverskille

  5. Pingback: 26. Die Beoordeling van Variasies. | Bybelverskille

  6. Pingback: 11. Minuskel Manuskripte. | Bybelverskille

  7. Pingback: 9. Die Kanon. | Bybelverskille

  8. Pingback: 1. Direkte Vertaling | Bybelverskille

  9. Pingback: 46. Die Engelekoor (Lukas 2:14) | Bybelverskille

  10. Pingback: 56 Klere was of Gebooie doen? | Bybelverskille

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s