17. Gehoor- en beoordelingsfoute.

3. Foute as gevolg van verkeerd hoor.

‘n Moderne Joodse boekrol soos waaruit elke Sabbat voorgelees word.

Met die ontstaan van kopieersentrums, het korrekte gehoor ook ‘n belangrike rol begin speel. ‘n Voorleser het in so ‘n sentrum uit die Bybel voorgelees terwyl verskeie skrywers moes neerskryf wat gelees is. Met die neerskryf van wat gedikteer is, kon woorde verwar word wat byna dieselfde klink, maar wel verskil in spelling en betekenis het. (Afrikaans: Ly en lei; rys en reis; haal en hael; bry en brei).

In die eerste brief van Johannes het so ‘n verwarring twee weergawes laat ontstaan. Die woorde humōn (julle) en hemōn (ons) klink baie na aan dieselfde. Ons kyk na die weergawes:

Wat was die oorspronklike woord? (1Joh.1:4)

En ons skrywe hierdie dinge aan julle, sodat julle (humōn) blydskap volkome kan wees. ” (1933) (Manuskripte tot die 8e eeu: =1;  9e – 12e eeue: =13)

Of was die woorde dalk:

Dit skryf ons sodat ons (hemōn) blydskap volkome kan wees.” (1983) blydskap volkome kan wees.”? (Manuskripte tot die 8e eeu: =4; 9e – 12e eeue: =6)

As jy moes vertaal, watter keuse sou jy maak?

4. Beoordelingsfoute.

My vrou het ‘n aantal resepte nog in haar ouma sy eie handskrif. Sommige het ‘n bestanddeel of twee langs die lys van bestanddele in die kantlyn bygeskryf. Die vraag waarvoor ons telkens te staan kom, is of dit iets is wat Ouma per toeval uitgelaat het en later reggestel het, of is dit ‘n variasie vir ‘n spesiale geleentheid? By die resep vir die spesiale “Whiley-vrugtekoek” wat geslagte vir troukoeke gebruik is, is ‘n paar bestanddele weer deur iemand anders bygeskryf. Hoe gaan ons ooit die werklike oorspronklike koek kan bak? As ons maar net Ouma Grootjie se resepteboek in die hande kon kry!

(In Kodeks Boernerianus uit die negende eeu, is hierdie stukkie in Iers, onder aan ‘n bladsy geskryf: ”Om na Rome te kom. Baie moeite, min voordele. Die ding waarna jy hier kom soek. As jy dit nie saambring nie, vind jy dit ook nie hier nie.”)

Nota’s kom ook in manuskripte van die Bybel voor. Sommige in die kantlyne, ander bo of onder aan die bladsy geskrywe. Hoe beoordeel mens dit as jy ‘n kopie moes maak?

Wanneer iemand later in afskrif moes maak, kon dit gesien word as deel van die teks wat per toeval deur ‘n vorige kopieerder uit die teks uitgelaat was, en deur ‘n korrektor in die kantlyn geskryf is. Dit kon ook gesien word as ‘n stukkie kommentaar of verduideliking wat iemand bygeskryf het. Dit kon ook ‘n persoonlike nota wees om mens te herinner aan ‘n vers wat elders in die Bybel staan. Die vraag is: Moet dit ingeskryf, of uitgelaat word? So ‘n nota word ‘n “glos” genoem. So ‘n glos kon in die teks ingevoeg word. Deur die huidige teks met ouer tekste te vergelyk, kan mens hierdie tipe byvoeging ontdek. As voorbeeld kyk ons na die eerste vers van Romiene agt.

Volgens die ANV skryf Paulus in Rom 8:1:

Daar is dus nou geen veroordeling vir dié wat in Christus Jesus is nie …” (Manuskripte tot die 8e eeu: =4; 9e – 12e eeue: =2)

Dit is verstaanbaar dat iemand in die kantlyn ‘n verduideliking sou kon inskryf oor wat “in Christus” sou beteken, na aanleiding van vs.4:

“…ons wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.”  (Manuskripte tot die 8e eeu: =2;  9e tot 12e eeu: =2)

Gedurende die negende eeu is hierdie verduideliking verder uitgebrei tot die weergawe wat ons vandag in die AOV het, nl:

Daar is dan nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie, vir die wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.” (Manuskripte tot die 8e eeu: =0;  9e tot 12e eeue: =12)

Die feit is dat vir die eerste 800 jaar daar geen manuskrip is wat hierdie uitbreiding het nie, terwyl al vier die manuskripte wat ons wel het, sonder hierdie uitbreiding is.

Wat sou die waarde van hierdie uitbreiding wees? Is hierdie uitbreiding noodsaaklik, of word daarin net maar gesê wat in elk geval in vs. 4 staan?

Wanneer hierdie tipe fout in moderne vertalings reggestel word, kan dit maklik lyk of iets opsetlike uit die nuwe vertaling weggelaat is. Die ernstige Bybelvertaler wil die Woord van God beskikbaar stel soos God dit laat neerskryf het.

Seën!

Herman.

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Glos, Verskille: Beoordelingsfoute, Verskille: Gehoor. Bookmark the permalink.

6 Responses to 17. Gehoor- en beoordelingsfoute.

  1. Pingback: 34 Jesaja 9:5; Die Ster van Betlehem | Bybelverskille

  2. Pingback: 32 Jesus vermaan die Fariseërs. | Bybelverskille

  3. Pingback: 31 Einde van die “Ons Vader-gebed” | Bybelverskille

  4. Pingback: 4. Soorte Vertalings. | Bybelverskille

  5. Pingback: 21.3 Diverse detail | Bybelverskille

  6. Pingback: 12. Kopieer Metodes. | Bybelverskille

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s