33 Dubbel betekenis en Sinonieme

Enkele besondere uitdagings in die vertaling: Dubbel betekenis.

Vertaling bied altyd unieke uitdagings wat nie sondermeer in ‘n ander taal vertaal kan word nie. Die probleem kom daarby dat elke taal woorde het wat nie dieselfde semantiese veld in ‘n ander taal dek nie. Verder het woorde dikwels ‘n dubbel betekenis terwyl die taal waarin veraal word, nie ‘n soortgelyke woord met dubbel betekenis het nie. Ek noem twee voorbeelde:

* Joh.8:28. Jesus sê vir die Jode: ”Wanneer julle die Seun van die mens verhoog het, dan sal julle weet dat dit Ek is…”. Die woord wat Johannes hier gebruik, (hupsosyte = om iemand te verhoog) het ‘n dubbel betekenis. Dit beteken wel verhoog of verheerlik, wat op die verheerliking van Jesus aan die regterhand van die Vader dui. Maar dit beteken egter ook kruisig. Griekse lesers sou hierdie dubbel betekenis kon raaksien. Johannes gebruik hierdie woord ook in Joh.3:14 en 12:32-34 spesifiek in die konteks van hierdie dubbel betekenis. Ek haal Joh.12:32-33 in die AOV aan: “En Ek, as Ek van die aarde verhoog word, sal almal na My toe trek. 33 En dit het Hy gesê om aan te dui hoedanige dood Hy sou sterwe.” Dis ‘n onmoontlike uitdaging om hierdie dubbel betekenis in Afrikaans te laat raaksien. Dit geld enige taal sonder ‘n ekwivalente woord.

* Joh.21:15-17. In hierdie besondere gesprek vra Jesus twee keer vir Petrus of hy Hom agapao-liefhet. (Agapao-liefhê dui op self-opofferend liefhê.) Petrus antwoord met ‘n ander woord vir liefhê, nl. fileo. (Fileo-liefhê is eerder liefhê soos vir ‘n vriend; op ‘n gelyke vlak.) Jesus vra hom ‘n derde keer, en gebruik fileo, Petrus se woord. Petrus word bedroef omdat Jesus die derde keer selfs sy fileo-liefde bevraagteken. Hy erken dat Jesus alles weet, ook dat Jesus weet dat Petrus Hom wel fileo-liefhet. Die vraag is: Hoe gee mens uitdrukking aan hierdie fyn woordspel terwyl ons nie twee soortgelyke woorde in Afrikaans het nie? Vir “agapao-liefhê” gebruik die AOV “waarlik lief”, en die ANV “baie lief” terwyl beide “fileo-liefhê” met net “liefhê” vertaal. Die verskil in Afrikaans is so onopvallend dat min mense dit sou opmerk.

Ek haal die AOV aan: “15Toe hulle dan klaar was met die môre-ete, vra Jesus vir Simon Petrus: Simon, seun van Jona, het jy My waarlik lief, meer as hulle hier? Hy antwoord Hom: Ja, Here, U weet dat ek U liefhet. Hy sê vir hom: Laat my lammers wei. 16 Hy vra hom weer die tweede maal: Simon, seun van Jona, het jy My waarlik lief? Hy antwoord Hom: Ja, Here, U weet dat ek U liefhet. Hy sê vir hom: Pas my skape op. 17 Hy vra hom die derde maal: Simon, seun van Jona, het jy My lief? Petrus het bedroef geword, omdat Hy hom die derde maal vra: Het jy My lief? En hy antwoord Hom: Here, U weet alles, U weet dat ek U liefhet. Jesus sê vir hom: Laat my skape wei.”

Die Nederlandse Statevertaling, soos die meeste Engelse vertalings maak geen onderskeid nie. Die NIV gebruik “truly love” teenoor net “love”. Die keuses is só beperk dat min mense hierdie fyn woordspel en onderskeid raaksien. Dan gaan hierdie die uitstorting van liefde en genade oor Petrus deur sy Verlosser ongemerk by ons verby!

(Jesus en sy dissipels het natuurlik nie Grieks nie, maar Aramees met mekaar gepraat. Toe ek dit navors, vind ek dat daar inderdaad Aramese woorde bestaan met dieselfde betekenisinhoud as hierdie Griekse woorde!)

Seën

Herman

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Dinamies Ekwivalente Vertaling, Oorspronklike Outografie. Bookmark the permalink.

7 Responses to 33 Dubbel betekenis en Sinonieme

  1. Pingback: 3. Parafrase | Bybelverskille

  2. Pingback: 23.5 Kodeks Sinaïtikus | Bybelverskille

  3. Pingback: 14. Oorsake vir Verskille. | Bybelverskille

  4. Pingback: 45. Die Eerste Beginsels van die Wêreld. | Bybelverskille

  5. Pingback: 45. Die Eerste Beginsels van die Wêreld | Bybelverskille

  6. Pingback: 47. Die Maagdelike Geboorte. | Bybelverskille

  7. Pingback: Diakensvroue | Bybelverskille

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s