43. Die Einde van Romeine

43 Die einde van Romeine

In die laaste hoofstuk van Romeine vind ons een opvallende verskil tussen die 1933/53 Ou Afrikaanse Vertaling en die 1983 Nuwe Afrikaanse Vertaling. Vers 24 “Die genade van die Here Jesus Christus sy met julle almal! Amen.“ kom nie in die meeste moderne vertalings voor nie. Kyk ons egter na die hoofstuk as geheel kom ‘n paar ander interessante moontlikhede na vore.
‘n Tabel met die manuskripbewyse oor Rom.16:24 volg onder aan die bladsy.

Dit is interessant dat hierdie vers ook ingevoeg is ná vers 27.
Dit kom daar voor in een Griekse Unsiale manuskrip, ses Griekse minuskules, drie antieke vertalings asook so aangehaal deur een van die ou Kerkvaders.
Paulus het al sy briewe op ‘n spesifieke manier geëindig, as’t ware sy “handtekening”. Dit was die woorde wat ons in hierdie geval bespreek.
Maar in die einde van Romeine kom interessante verskille voor.
In die manuskripte tot ons beskikking kom hierdie seën op die volgende plekke voor:
Rom 15:33 En die God van vrede sy met julle almal! Amen.
Rom 16:20 … Die genade van onse Here Jesus Christus sy met julle! Amen.
Rom 16:24 Die genade van die Here Jesus Christus sy met julle almal! Amen.
Rom 16:27 Die genade van die Here Jesus Christus sy met julle almal! Amen.
Wanneer Paulus al twaalf die ander briewe met feitlik dieselfde “handtekening” afsluit, waarom sou hy in hierdie, sy sesde brief afwyk en die woorde vier keer herhaal?
Vir my lyk die volgende ‘n moontlikheid: Ek sal graag jou opinie daaroor hoor!
Paulus het moontlik sy brief aanvanklik by Romiene 15:32 afgesluit en sy seën bygevoeg.
Daarna daag Febe, ‘n diakones uit Kenchrië ‘n hawestad baie naby aan Korinthe vanwaar Paulus hierdie brief skryf, by hom op. Sy het bes moontlik onderneem om hierdie brief na Rome te neem en het daarom ‘n bekendstelling en aanbeveling van hom nodig. Paulus vervolg met verskeie groete boodskappe aan talle mense, sommige van wie hy moontlik van Febe verneem het. Dan eindig hy weer sy brief met sy “handtekening” ná Romeine 16:20a.
Aangesien daar moontlik nog ‘n paar reëls beskikbaar was, voeg Tertius wat Paulus se brief neergeskryf het, ook sy persoonlike groete by. Aangesien dit sy eie byvoeging was, voeg hy natuurlik nie Paulus se “handtekening” by nie, maar ‘n oplettende kopieerder het dadelik besef dat Paulus se seën ontbreek, en voeg dit toe by. Dis waarom hierdie derde herhaling van die seën net in sommige manuskripte voorkom, en nie in almal nie. Dit is ook moontlik die verklaring waarom sommige manuskripte die seën selfs ná vers 27 ook invoeg!
En dit bring ons by die interessante vraag na die doksologie van verse 25-27!
‘n Doksologie bestaan dikwels uit twee dele, die eerste ‘n stelling wat direk in verband staan met die voorafgaande deel, gevolg deur ‘n lofprysing aan God. So is hierdie lofprysing ook saamgestel met die saak in verse 25-26: “Aan Hom dan wat magtig is om julle te versterk volgens my evangelie en die prediking van Jesus Christus, ooreenkomstig die openbaring van die verborgenheid wat eeue lank verswyg is, maar nou geopenbaar is en deur die profetiese Skrifte bekend gemaak is onder al die heidene, volgens die bevel van die ewige God, tot gehoorsaamheid van die geloof …”
Dan die lofprysing in vers 27: “…aan die alleenwyse God, aan Hom die heerlikheid deur Jesus Christus tot in ewigheid! Amen! “
Hoewel hierdie ‘n tipiese vorm van doksologie is en ooreenstem met Paulus se doksologië in Efesiërs 3:20-21 en 1Timoteus 1:17, sluit Paulus nêrens ‘n brief so af nie. Die manier waarop die doksologie saamgestel is, sou ook beteken dat die eerste deel op die persone aan wie groete gestuur word, betrekking sou hê. En dit pas nie!
Weereens het ons in die manuskripte interessante feite oor hierdie doksologie.
Vyf unsiale Griekse manuskripte en sewentien minuskule, gerugsteun deur talle antieke vertalings sluit hierdie doksologie in ná Romeine 14:23. Die oudste manuskrip tot ons beskikking, Papirus no. 45 van ongeveer 200 n.C. het hierdie woorde weer ná Romeine 15:33.
Wat kan ons aflei uit die feit dat ‘n spesifieke perikoop op verskillende plekke voorkom? Die enigste logiese afleiding is dat hierdie spesifieke deel ‘n “swewende” Skrifdeel was wat van die begin af die brief aan die Romeine vergesel het. Moontlik was dit op ‘n stukkie perkament geskrywe en deur Paulus saam met die brief gestuur. Latere kopieerders het geworstel met die vraag oor waar die ingevoeg moes word, vandaar die drie plekke waar dit wel ingevoeg is.
My gevolgtrekking oor die interessanthede aan die einde van Romeine, is die volgende:
Eerstens glo ek dat Paulus sy brief met vers 20a afgesluit het, gevolg deur sy “seën-handtekening”. Die herhaling van die seën in vers 24 is die werk van ‘n oplettende kopieerder in navolging van die ander briewe.
Tweedens aanvaar ek dat die doksologie ‘n tipiese “swewende” Skrifdeel van Paulus is, waarvan die presiese plek waar dit ingevoeg moes word, onseker is. Daarom behou ons dit liewer aan die einde van die brief, maar maak dit dan van toepassing op die hele brief, en nie net op die direk voorafgaande nie.
Saam met Paulus in Romeine 11:33 roep ons ook uit: “o Diepte van die rykdom en wysheid en kennis van God! Hoe ondeurgrondelik is sy oordele en onnaspeurlik sy weë!”

Hoe groot is U!

Hartlike seënwense.

Herman.

Rom16:24:

Moontlikheid Uitgelaat: Ingevoeg:
Getuies Grieks: Vertalings Kerkvaders Grieks Vertalings Kerkvader
101-200 p46
201-300 Sahidies Origenus
301-400 א , B Vulgaat, Bohairies Vulgaat, Siries, Goties
401-500 A, C Etiopies D Chrysostomus, Eutalius, Theodoretus
501-600 1 Oud Latyn
601-700 p61
701-800 1 Oud Latyn Ψ Johannes-Damaskus
801-900 Gp 5 Oud Latyn
901-1000 8 Minuskules 15 Minuskules
1001-1600 2 Oud Latyn

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Dittografie, Intrinsieke kriteria. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s