58. Die Laaste Pasga (Lukas 22:17-20)

58 Die Laaste Pasga

Vier glase wyn, brood en Woord. Wikipedia

Hoewel daar geen wesentlike verskil is tussen die 1933/53-vertaling en die 1983-vertaling nie, het ek dit goed gedink om na die interessante variasies van Luk.22:17-20 te kyk soos wat ons in verskillende manuskripte vind. Hierdie variasies is veroorsaak deur onsekerheid by kopieerders oor die “tweede beker”. In Matteus (Mat.26;26-29) Markus (Mk.14:22-25) asook 1Korinthe (1Kor.11:23-25) is die volgorde brood – wyn. Maar in Lukas vind ons wyn – brood – wyn. Hierdie weergawe word deur die meeste manuskripte ondersteun, insluitend ons oudste Griekse getuie (Papirus no.75, ±250 n.C.) en ten minste 14 Griekse unsiale (±350 – 950 n.C.) en die meeste minuskules (±950-1500 n.C.) asook die meeste antieke vertalings. 

Kom ons kyk na die weergawe van die 1983-vertaling: “17 Daarna neem Hy ‘n beker, spreek die dankgebed uit en sê: ’Neem dit en gee dit vir mekaar aan. 18 Ek sê vir julle: Ek sal van nou af nie weer wyn drink voordat die koninkryk van God gekom het nie.’ 19 Toe neem Hy brood, spreek die dankgebed uit, breek dit en gee dit vir hulle met die woorde: ‘Dit is my liggaam wat vir julle gegee word. Gebruik dit tot my gedagtenis.’ 20 Met die beker na die maaltyd het Hy net so gemaak en gesê: ‘Hierdie beker is die nuwe verbond, beseël deur my bloed, wat vir julle vergiet word.’”

Wanneer ons na die manuskripte kyk, sien ons dat baie kopieerders wat die ander weergawes in die evangelies en in 1 Korinthe geken het, bekommerd was dat die kopieerder van sy bronteks, moontlik ‘n fout gemaak het en die beker gedupliseer het. Daarom het hulle maniere probeer vind om die teks te herstel tot wat hulle vermoed het die korrekte teks moes wees, en dit so in ooreenstemming met die ander getuies probeer bring.

Die eerste manier was om die tweede helfte van vers 19 en vers 20 uit te laat. Dan lui die teks: “Toe neem Hy brood, spreek die dankgebed uit, breek dit en gee dit vir hulle met die woorde: ‘Dit is my liggaam.’”

In ‘n Siriese vertaling vind ons: “19 Toe neem Hy brood, spreek die dankgebed uit, breek dit en gee dit vir hulle met die woorde: ‘Dit is my liggaam wat vir julle gegee word. Gebruik dit tot my gedagtenis.’ 17 Daarna neem Hy ‘n beker, spreek die dankgebed uit en sê: ’Neem dit en gee dit vir mekaar aan. 18 Ek sê vir julle: Ek sal van nou af nie weer wyn drink voordat die koninkryk van God gekom het nie.’“ In twee oud Latynse weergawes van hierdie variasie laat hulle die tweede deel van vers 19 uit. (…wat vir julle gegee word. Gebruik dit tot my gedagtenis.)

Sommige manuskripte het net verse 19 en 20: “19 Toe neem Hy brood, spreek die dankgebed uit, breek dit en gee dit vir hulle met die woorde: ‘Dit is my liggaam wat vir julle gegee word. Gebruik dit tot my gedagtenis.’ 20 Met die beker na die maaltyd het Hy net so gemaak en gesê: ‘Hierdie beker is die nuwe verbond, beseël deur my bloed, wat vir julle vergiet word.’” Maar selfs met hierdie weergawe laat sommige die eerste deel van vers 20 uit, en ander weer die tweede helfte van daardie vers.

Hoewel al hierdie variasies net van akademiese waarde is, openbaar dit aan ons die erns waarmee die kopieerders deur die eeue met hul bronteks geworstel het en gepoog het om neer te skryf wat hulle oortuig was die woord van God weergee soos Hy dit self aan die begin gegee het. Ons is vandag bevoorreg om ‘n oorsig te hê van al die manuskripte deur die eeue heen, maar het steeds die uitdaging voor ons om aan ons kinders so getrou moontlik die Woord van God te gee soos Hy dit aan die begin gegee het. Die vraag is of ons die durf het om die feite in die oë te kyk en die nodige veranderinge te aanvaar in die weergawe waaraan ons gewoond geraak en leer liefkry het, wanneer die feite sulke veranderinge noodsaak!

Die 1933/53-vertaling is gebaseer op ‘n bronteks wat net ‘n sestal manuskripte in ag neem terwyl die 1983-vertaling die teks van die United Bible Societies gebruik. Dit dui al die variasies aan van nie net die Griekse manuskripte nie, maar ook die antieke vertalings asook aanhalings van die ou kerkvaders.

‘n Ander aspek wat ons in gedagte moet hou by die instelling van die Nagmaal, is dat ons nie presies weet hoe Jesus en sy dissipels die pasga gevier het nie. Olgens Rabbynse interpretasie word ten minste vier keer wyn gebruik. “There is a Rabbinic requirement that four cups of wine are to be drunk during the seder meal. Each cup is connected to a different part of the seder: the first cup is for Kiddush, the second cup is connected with the recounting of the Exodus, the drinking of the third cup concludes Birkat Hamazon and the fourth cup is associated with Hallel.”

Wees geseënd,

Herman.

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Evaluering: maatstawwe, Hantering van Verskille, Interne Kriteria, United Bible Societies Teks, Verskille: Uitbreiding van die teks. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s