130 Die Poliglot van Ximines (1522)

In ‘n vorige plasing het ek verwys na die Poliglot van kardinaal Ximines van Spanje. Dit is die eerste Bybel wat gedruk is met die verskillende tale langs mekaar op een bladsy.

Hierdie plasing is ‘n aanpassing van Dan Graves se artikel in “This week in Christian History”.

Dan Graves, MSL skryf onder andere:

Moontlik het jy al jou oog laat afgly langs die vier of selfs agt kolomme van ‘n Bybel met veelvuldige vertalings langs mekaar. Dit is baie interessant om die bewoording te vergelyk. Sulke Bybels is baie handig vir studie veral indien een van die kolomme die Griekse of Hebreeuse teks aanbied. Ons noem dit ‘n poliglot Bybel. Dit help ons om die betekenis van die oorspronklike woorde te verstaan.

Poliglot” beteken “baie tale”. Die eerste handgeskrewe poliglot Bybel was in die derde eeu saamgestel deur die geëerde teoloog Origenes. Die eerste gedrukte poliglot Bybel was die Komplutensiese poliglot, wat in die sestiende eeu in Spanje gepubliseer is. Dit word na Komplutensia vernoem, die Romeinse naam vir die stad Acala Spanje, waar dit gedruk is.

Die welgestelde Kardinaal Ximines het vir hierdie projek betaal. Dit sou vandag sowat ‘n half miljoen dollar kos. Hoewel Ximines skatryk was, het hy verkies om as ‘n eenvoudige Fransiskaanse monnik te lewe. Die pous moes hom persoonlik opdrag gee om die pos as Aartsbiskop van Toledo te aanvaar. As ‘n man van groot vermoë het hy die universiteit van Acala gestig, die More by Onan, Noord Afrika oorwin en selfs in die tye van die koninklike familie se afwesigheid, Spanje regeer. Indien Julius II (en later pous Leo X) na Ximines geluister het, sou Luther se reformasie moontlik nooit plaasgevind het nie, want hy het ernstig beswaar gemaak teen die ongewilde aflaatstelsel van die Rooms Katolieke Kerk, een van die hoof redes vir die hervorming. As hoof van die Spaanse Inkwisisie wat “afvalliges” moes vervolg, het Ximines die omvang en magte van hul regters beperk, maar nogtans moes duisende hulle wreedheid ervaar.

Ximines het Diego Lopez de Zunga aangestel om die Poliglot saam te stel en te druk. Die Ou Testament het vier lywige volumes beslaan. Soos Jesus tussen die twee rowers gehang het, is die Latynse Vulgaat van Heronimus tussen die Hebreeuse teks en die Septuagint, die Griekse vertaling van die Ou Testament geplaas. Vir die Pentateug (die eerste vyf boeke van Moses) is ook ‘n Aramese vertaling voorsien. In sy voorwoord het Ximines die wens uitgespreek dat die poliglot mense sou help om die Skrif korrek te interpreteer. Sy standpunt was dat hoewel “die betekenis van hemelse wysheid” in enige taal gevind kon word, die diepe betekenis van die Skrif, nie verstaan kon word “op enige ander plek as by die bron van die oorspronklike taal self nie.”

Volgens die slotwoord van die eerste volume was dit op 10 Januarie 1514 uitgereik, meer as drie jaar voordat Luther sy 95 stellinge aan die deur van die kerk in Wittenberg gespyker het. Die sesde volume is eers in 1517 gedruk.

Die Poliglot is egter eers in 1522, etlike jare ná Ximines se dood vrygestel en op die rakke geplaas omdat pous Leo X so stadig was om die projek goed te keur. Die feit dat Erasmus die monopolie van keiser Maximillian gehad het vir die druk van die Griekse Nuwe Testament, het ook die projek teruggehou. Dit het 20 jaar, vanaf 1502, geneem om die Komplutensies Poliglot te publiseer. Dit is ‘n monument vir Bybelse voortreflikheid uit die Renaissance.

Bibliografie:

  1. Alston, G. Cyprian. “Francisco Ximénez de Cisneros.” Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton, 1914.

  2. “Complutesian Polyglot” en “Ximenez de Cisneros, Francisco.” The Oxford Dictionary of the Christian Church, edited by F. L. Cross and E. A. Livingstone. Oxford, 1997.

  3. MacNutt, Francis Augustus. Bartholomew de las Casas; his life, his apostolate, and his writings. Putnam, 1909. Source of the image.

  4. Starkie, Walter, 1894 – 1976. Grand Inquisitor; being an account of Cardinal Ximenez de Cisneros and his times. London, Hodder and Stoughton, 1940.

  5. Verskeie ensiklopedies en internet artikels.

Dan Graves.

Ek vertrou dat my lesers so geseënd sal wees as wat ek was met die lees van hierdie artikel.

Enige kommentaar onder aan hierdie bladsy, of per e-pos aan my by: bibledifferences@gmail.com is baie welkom.

Hartlike seënwense,

Herman.

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Eerste Gedrukte Griekse NT. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s