136 Seun of donkie of skaap in die put, Lukas 14:5

Lukas vertel van die keer toe Jesus die man wat aan watersug gely het, op die Sabbat genees het. Jesus het Homself verdedig deur die Fariseërs te vra wie van hulle nie in ‘n noodgeval op die Sabbat iets uit die put sou red nie. Maar wat het Jesus gesê?

1933/53: “En Hy antwoord en sê vir hulle: Wie van julle se esel of os sal in ‘n put val, wat dit nie dadelik op die sabbatdag sal uittrek nie?”

“Die Bybel, ‘n Direkte Vertaling”: “Wie van julle sal, as sy seun of os in ‘n put val, hom nie dadelik uithaal nie – al is dit op die Sabbat?”

In manuskripte is daar drie moontlikhede. “Jou seun of os”, of: “jou donkie of os”, of selfs: “jou skaap of os”?

1. Interne Kriteria:

Ons eerste kriterium is ‘n ondersoek na die manuskripte wat hierdie vers bevat:

“Seun of os” kom voor in Papirus 45 en 75 (albei ±250 n.C.). Ook in vier ander unsiale manuskripte van 350 – 850 n.C. asook elf minuskule manuskripte later as 850 n.C. Verder in die meerderheid Bisantynse manuskripte asook die meerderheid Griekse leesbundels. Leesbundels is deur die Grieks Ortodokse Kerk gebruik vir die voorlees van die Skrifgedeeltes volgens die voorgeskrewe leesprogram. Ook kom dit voor in sewe antieke vertalings vanaf 250 – 650 n.C. Selfs die Diatessaron, ‘n samestelling van die vier evangelies deur Tatianus (±150) het hierdie weergawe.

“Esel of os” kom voor in ses unsiale manuskripte van 350 – 850 n.C. asook tien minuskule manuskripte en een leesbundel. Dit kom voor in dertien antieke vertalings van 350 – 1300 n.C.

“Skaap of os” kom voor in die unsiaal Bezae (500 n.C.) en een Oud Latynse vertaling uit dieselfde tyd.

Verskeie manuskripte het ander volgordes en samestellings van hierdie drie variasies. ‘n Paar bevat selfs al drie, seun en esel en skaap saam met die os. En dan is daar een wat duidelik ‘n spelfout is waar ‘n “n” met ‘n “r” vervang is, en dan sou beteken: “Berg of os”. Mense maak foute!

Volgens die manuskripte het “seun of os” duidelik die oudste en beste manuskripgetuienis.

2. Interne Kriteria.

Maar hoe kon hierdie variasies ontstaan het?
Iemand moes die oorspronklike weergawe om een of ander rede verander het. Die vraag is waarom?
Om twee diere saam te noem, sou nie aanstoot gee nie, maar om jou seun en ‘n os in dieselfde sin te noem, kon vir sommige kopieerders net nie reg gevoel het nie. Dis ondenkbaar dat iemand in hierdie uitdrukking ‘n dier met “jou seun” sou vervang, maar “jou seun” met ‘n dier is voor die hand liggend. Daarom is dit eerder moontlik dat die weergawe met die seun en die os, die een sou wees wat aanstoot gee en daarom verander sou word. Dit is gevolglik eerder die oorspronklike weergawe en dié met die diere saam met die os, die veranderde variasies.
‘n Volgende vraag wat ontstaan is of daar enige aanduiding is waarom “jou seun” juis ‘n esel, of ‘n skaap vervang is?
Jesus het pas vantevore (Lukas 13:15) daarna verwys dat enigeen sy os of donkie sal losmaak om op die Sabbat te gaan drink.
Iemand anders kon onthou dat Jesus in Mattheus 12:11 na die red van ‘n skaap op die Sabbat verwys het toe Hy Homself verdedig het toe Hy die man met die verdorde hand genees het.
So kon iemand Jesus se opmerking vir sy eie gemoed meer aanvaarbaar gemaak het.
Nadat die twee variasies op die oorspronklike eers ontstaan het, het die wisseling in volgorde asook die samevoeging van selfs al drie maklik ontstaan.

Hiervolgens is dit duidelik dat “seun en os” eerder die oorspronklike sou wees, wat vanweë moontlike aanstoot verander sou word.

3. Intrinsieke Kriteria.

Derdens kyk ons of daar uit die konteks of uit woordgebruik enige verdere aanduiding sou kon wees wat ons nader na ‘n besliste antwoord sou kon help. Maar hier vind ek niks nie.

4. Gevolgtrekking.
Met die eerste twee kriteria wat eerder die “seun en os” weergawe steun as in ooreenstemming met die oorspronklike, sou dit wys wees om hierdie weergawe te aanvaar.

Al maak die verskillende weergawes nie wesentlik enige impak of verskil in interpretasie of toepassing nie, bewys die variasies wat wel bestaan dat mense in hul menslikheid wel onwetend, of selfs doelbewus variasies laat ontstaan het.
‘n Versigtige ondersoek na die moontlikhede, bring mens feitlik altyd op ‘n logiese antwoord op wat die Bybelskrywer onder die inspirasie van die Heilige Gees sou geskryf het. Ons kan werklik die werk van Bybelvertalers vertrou en die Woord van God met sekerheid aanvaar.

Seën,

Herman.

Kommentaar onder aan hierdie bladsy of per e-pos aan bibledifferences@gmail.com is welkom.

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Diatessaron, Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Evaluering: maatstawwe, Interne Kriteria, Intrinsieke kriteria, Minuskule, Unsiale. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s