138 “Seun van God” of “Seun van die Mens”?

Hoe het Jesus na Homself verwys? As Seun van God, of as Seun van die mens?
Jesus het ‘n man wat blindgebore was, genees. Hierdie man is later deur die Fariseërs uit die tempel geban. Toe Jesus hierdie man raakloop, het Hy ‘n uiters belangrike vraag aan hom gestel: Het Jesus gevra: “Glo jy in die seun van God?” of het Hy gevra: “Glo jy in die Seun van die Mens?” (Johannes 9:35)

Die eerste kriterium wat ons gebruik is om te kyk na wat ons uit die manuskripte wat die twee variasies bevat, kan aflei.

1. Eksterne kriteria.

Variasie: Seun van die Mens: Seun van God:
Getuies: Grieks: Vertalings: Kerkvaders: Grieks: Vertalings: Kerkvaders:
101-200 Papirus 75, Papirus 66
201-300 Sahidies Origenes*, Tertullianus
301-400 Sinaïtikus, Vatikanus Agmimies, Bohairies, Fayjummies, 1 Siries Oud Latyn, Vulgaat, Bohairies, Goties
401-500 Bezae, Washington 1 Oud Latyn Chrysostomos* Aleksandrinus 3 Oud Latyn, 2 Siries, Armeens, Georgies Chrysostomos*, Cirelius, Nonnus*
501-600 Unsiaal 0124 Oud Latyn
601-700 4 Oud Latyn, Siries
701-800 Regius, Atous-Laurae, Unsiaal 0250
801-900 Siprius, Monacensis, Sangallensis, Koridethi
901-1000
1001-1600 Etiopies Families 1 en 13, 21 Minuskuls, Bisantynse manuskripte, Leesbundels Oud Latyn, Etiopies

Twee papirus manuskripte uit ongeveer 200 n.C. en vier ander Griekse manuskripte tot die jaar 500 n.C. het die weergawe “Seun van die Mens”. Slegs een Griekse manuskrip uit ongeveer 450 n.C. het die weergawe “Seun van God”. Ses teenoor een maak ‘n baie baie sterk appèl dat “Seun van die Mens” die oorspronklike bewoording sou wees.
Aan die ander kant weeg die “Seun van God” – weergawe swaarder in beide die antieke vertalings met elf teenoor ses, en die kerkvaders met vyf teenoor een.
Hoewel die Griekse manuskripte aandui dat die weergawe met “Seun van die Mens” die grootste moontlikheid bied om die oorspronklike te bied, moet ons die saak verder ondersoek.

Ons tweede kriterium is om te let op die tipiese werk van die kopieerder en te probeer konstrueer hoe die variasie kon ontstaan het.

2. Interne kriteria.
Indien “Seun van God” die oorspronklike bewoording was, moes iemand dit verander het na “Seun van die Mens”. Uit hierdie hoofstuk is daar geen aanduiding van enige rede waarom iemand dit toevallig of doelbewus sou verander het nie.
Indien “Seun van die Mens” egter die oorspronklike was, kom twee redes vir die verander na “Seun van God” onmiddellik na vore. Eerstens kon dit toevallig ontstaan het deurdat “God” en die rol wat God in hierdie hele hoofstuk speel, moontlik in ‘n kopieerder se geheue gewees het en hy toevallig die verandering gemaak het. Tweedens kon iemand dit doelbewus so verander het juis omdat God en die rol van God so prominent in hierdie hoofstuk staan. Niemand wat nie van God kom nie, kan so ‘n genesing bring nie. As Jesus dan die man konfronteer, waarom sou Hy dan praat van “Seun van die Mens”, wat ook verstaan kon word as ‘n blote mensekind, of dan ‘n mens. Watter sin sou dit hê om hom te vra: “glo jy in ‘n mens”? Op die oog af maak dit nie sin nie, en daarom sou ‘n kopieerder dit doelbewus kon verander het – hy weet tog immers dat Jesus nie net ‘n gewone mens is nie, maar inderdaad “Seun van God”!
Hiervolgens is dit duidelik dat die variasie net kon ontstaan het as ‘n verandering van “Seun van die Mens” na “Seun van God” en nie andersom nie. “Seun van die Mens” moet daarom eerder die oorspronklike bewoording wees.

3. Intrinsieke kriteria.
Maar indien “Seun van die Mens” dan wel die oorspronklike bewoording is, waarom sou Jesus na Homself as “Seun van die Mens” verwys en nie as “Seun van God” nie? Wat beteken die uitdrukking “Seun van die Mens”?
Ons moet in gedagte hou dat Jesus vanuit die Ou Testament opgetree het, en daarom moet die oorsprong van hierdie term daar gesoek word. Dit kom 107 keer in die Hebreeuse OT voor en word meestal gebruik om iemand aan te spreek, so o.a. 93 keer in Esegiël. Verder word dit gebruik om die kontras tussen die mens en God of die engele aan te dui (Num. 23:19, Ps. 8:4). Maar dan word die term spesifiek ook gebruik om die toekomstige persoon aan te dui waardeur God die oordeel sal voltrek (Dan. 8:17).
In die Nuwe Testament gebruik Jesus hierdie term om na Homself te verwys, soos in Mat. 8:20: “En Jesus sê vir hom: Die jakkalse het gate en die voëls van die hemel neste, maar die Seun van die mens het geen plek waar Hy sy hoof kan neerlê nie.”
Maar hierdie term was ook erken as ‘n aanduiding van die Christus. So vra die skare Jesus om te verduidelik hoe dit moontlik is dat die Christus “verhoog”, dit is “gekruisig” sal word. Hier gebruik hulle spesifiek die term “Seun van die mens” Joh. 12:34: “Die skare antwoord Hom: Ons het uit die wet gehoor dat die Christus tot in ewigheid bly; en hoe sê U dat die Seun van die mens verhoog moet word? Wie is hierdie Seun van die mens?”
Dit is dus duidelik dat hierdie term bekend was en gebruik was as ‘n aanduiding van die Christus wat sou kom.
In Johannes 1:51 noem Jesus Homself die “Seun van die Mens”; so ook in 3:13. In 5:57 gaan dit duidelik oor die Messiaanse posisie van Jesus. In Hoofstuk ses gaan dit ook oor Jesus se Messiaanse werk, en dui Hy Homself aan as die Seun van die Mens in verse 27; 53; en 62. In 8:28 gaan dit om die kruisiging, so ook in 12:23 en vers 34 wat ons hierbo bespreek het.
Hieruit kan ons aflei dat Jesus hierdie term beslis op Homself van toepassing maak in sy rol as Messias.

Maar hoe word die term “Seun van God” in Johannes gebruik?
Johannes die Doper dui Jesus aan as Seun van God (Joh. 1:34), en so ook Natánael (Joh. 1:50). In die gesprek met Nikodemus verwys Jesus na Homself as die enigste “Seun van God” (Joh. 3:18). Die dissipels erken Jesus ook as Seun van God (Joh. 6:69). In Johannes 10:36 verwys Jesus daarna dat Hy Homself Seun van God genoem het. Dit was in ‘n redenasie met die Fariseërs waar Jesus sê dat die Ou Testament (Ps.82:6) mense “gode” noem. In Johannes 11:4 met die siekte, dood en opwekking van Lasarus verwys Jesus ook na Homself as Seun van God (11:4). Johannes sluit die evangelie af met verwysing daarna dat sy lesers moet glo dat Jesus die Seun van God is (20:31).
Die term “Seun van God” word in Johannes duidelik gebruik om Jesus spesifiek as gestuurde aan te dui wat die wil van die Vader uitvoer.

Hoewel albei terme deur Jesus gebruik word, om sy noue verbintenis met die Vader aan te dui, of om sy roeping as Messias aan te dui, staan albei in direkte verband met sy rol as Messias. Daar is in Johannes nie ‘n definitiewe skeiding tussen die gebruik van hierdie twee terme nie.
Uit die intrinsieke kriteria kan gevolglik nie ‘n besliste afleiding gemaak word nie, en kan enige van die twee variasies die oorspronklike wees.

Gevolgtrekking
Twee van die drie kriteria tot ons beskikking dui “Seun van die mens” aan as eerder die weergawe wat oorspronklik in die outografie sou wees.
Die feit dat Jesus die term “Seun van die mens” gebruik, en nie bloot vir die geneesde sê: “Glo jy in My” nie, speel ‘n besliste rol. Daardeur bevestig Jesus dat dit nie bloot oor geloof in Hom as persoon gaan nie, maar juis oor geloof in Hom as die Messias.

Seën,
Herman.

Kommentaar onder aan hierdie bladsy, of per e-pos aan bibledifferences@gmail.com is baie welkom.

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Evaluering: maatstawwe, Interne Kriteria, Intrinsieke kriteria. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s