139 Julle wat glo in die Naam van die Seun van God

Toe ek op skool was moes ons dikwels lang hoofstukke van die swartbord afskryf. Een van die dinge wat soms gebeur het, was dat ek en van my klasmaats ‘n woord of sin twee keer neergeskryf het. Dit word dittografie genoem. As so ‘n fout so maklik kon gebeur, kon dit ook met die duplisering van die Bybelse geskrifte gebeur het?

In 1 Johannes 5:13 het ons so ‘n geval. Kom ons bestudeer dit.

1. Eksterne kriteria.
Eerste gaan ons na in watter manuskripte die verskillende variasies voorkom.
“Die Bybel, ‘n Direkte Vertaling” lui: “Dit het ek aan julle geskryf sodat julle kan weet dat julle die ewige lewe het, julle wat in die Naam van die Seun van God glo.”
Hierdie weergawe vind ons in die oudste kodekse soos die Sinaïtikus en die Vatikanus, albei ongeveer 350 n.C. Ook in kodekse Aleksandrinus en Efraemi (albei 450 n.C.) asook verskeie manuskripte wat in die lopende skrif of minuskuls geskryf is. Die minuskuls dateer feitlik almal na 900 n.C.

In die 1933/53 Vertaling staan daar: “Dit het ek geskrywe aan julle wat glo in die Naam van die Seun van God, sodat julle kan weet dat julle die ewige lewe het en kan glo in die Naam van die Seun van God.”
Hierdie weergawe vind ons vir die eerste keer in die manuskripte uit die jaar 800 n.C., maar dan verder in die meeste latere minuskul manuskripte.  Dit kom ook voor in die eerste gedrukte Griekse Nuwe Testament van Desiderius Erasmus van 1516, en so ook in die Nederlandse Statevertaling en die King James Version.

2. Interne kriteria.
Somtyds kan die wyse waarop ‘n variasie kon ontstaan het, vir ons ‘n aanduiding gee van watter die oorspronklike sou wees, en watter die variasie. Indien die oorspronklike die weergawe was met die sin twee keer soos in die 1933/53 Bybel, moes iemand dit per ongeluk uitgelaat het toe sy oog gespring het. Dit word haplografie genoem. Dit kon maklik gebeur het. Andersins moes iemand dit doelbewus uitgelaat het omdat dit aanstoot gee. Daar is egter geen aanduiding hiervoor nie.
Indien die oorspronklike die weergawe met die sinsnede net eenkeer in was, kon die variasie op dieselfde wyse ontstaan het deurdat iemand se oog gespring het en hy die sinsnede gedupliseer het (Dittografie). Dit kon net so maklik gebeur het. Die ander moontlikheid is ‘n doelbewuste verandering, maar weereens is daar geen rede hiervoor nie.
Uit die manier waarop die variasie sou kon ontstaan het, kan ons nie nader aan ‘n beslissing kom nie. Enige weergawe kon die oorspronklike wees.

3. Intrinsieke kriteria.
Die enigste ander moontlikheid is om te kyk na watter weergawe binne die konteks die meeste sin maak. Die weergawe met die sinsnede net een keer, maak volkome sin. Waar die sinsnede egter herhaal word, het vertalers ‘n probleem om sin daarmee te maak. Die 1933/53 vertalers het die woordjie “sodat” ingevoeg. Maar waarom sou so ‘n motivering nodig wees indien hierdie versekering juis gegee word aan mense wat reeds glo? Die vertalers van die Modern King James het weer “keep on believing” ingevoeg. Weereens ‘n sinlose motivering vir mense wat reeds glo en van hierdie besondere belofte verseker word.
Uit die funksie of rol wat hierdie sinsnede in hierdie vers speel, is dit duidelik dat die herhaling van hierdie kragtige stelling, eintlik die eerste verswak asof hierdie stelling as motivering moes dien. Nee, dis ‘n versekering vir die mense wat reeds glo!
Hiervolgens is dit duidelik dat die tweede invoeging van hierdie stelling geen sin maak nie. Oorspronklike moes hierdie stelling beslis net eenkeer in gewees het.

Gevolgtrekking
Hierdie variasie beklemtoon vir my twee dinge. Eerstens dat mense wat deur die eeue die woord gekopieer het, tog foute gemaak het. Maar God het besluit om gewone mense soos ons, ten spyte van ons feilbaarheid te gebruik, tot vandag toe. Aan die ander kant bewys die aanhoudende duplisering van manuskripte met hierdie weergawe daarin, dat kopieerders eerder iets sinloos sou voortsit as om op hul eie iets sommer sou verander. Dit gee my opnuut respek vir die werk van die kopieerders. Verder gee dit sekerheid dat ons met groot versigtigheid en logiese ondersoek, die woorde van die oorspronklike outografieë kan vasstel. Ons kan werklik die moderne vertalings van die Bybel vertrou. Ons wil immers die Woord van God hê soos Hy dit gegee het. Niks weggelaat nie, en ook niks bygevoeg nie. Ons het niks meer nodig nie.

‘n Laaste nota. In Nuwe Testamentiese tye het die naam van iemand die persoon self verteenwoordig. Om te glo in die “Naam van die Seun van God” moet daarom verstaan word as om in die “Seun van God persoonlik” te glo.

Seën,
Herman.

Enige kommentaar is welkom onder aan hierdie bladsy of per e-pos aan my by bibledifferences@gmail.com

About Herman of bibledifferences.net

The reasons for the differences between older Bibles like the King James Version and newer Bibles like the New International Version have fascinated me ever since my studies in Theology at the University of Pretoria. I have great respect for scribes through the ages as well as Bible translators, so there must be good reasons for the differences. With more than 5600 Greek manuscripts and more than 19000 manuscripts of ancient translations to our disposal, the original autographs of the New Testament can be established without doubt. I investigate the reasons behind the differences and publish the facts in a post on my blogs www.bibledifferences.net (Afrikaans: www.bybelverskille.wordpress.com) to enable my readers to judge for themselves. Personally I love to make an informed decision based of facts. That is why I endeavor to provide that same privilege to the readers of my blogs. Since 1973 I am married to my dear wife and greatest friend, Leah Page, founder director of Act-Up Support (www.actup.co.za) a prayer ministry for families struggling with drug-, occult- and other dependencies. We are blessed with two daughters and two sons, four grand sons and two grand daughters. God is alive and omnipotent! Glory to His Name! Herman Grobler.
This entry was posted in Betroubaarheid van Teks, Dittografie, Eksterne Maatstawwe (Gegewens), Haplografie, Interne Kriteria, Intrinsieke kriteria, Oorspronklike Outografie. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s